Kanadam.com ekibine gelen yoğun talep üzerine bu yazımda Kanada’ya işçi ya da göçmen olarak gelmek konularında bilgi vermek istiyorum. Kanada’ya işçi ya da göçmen olarak gelebilmek için izlenmesi gereken prosedürler birbirinden farklı olduğu için iki konuyu ayrı ayrı ele alacağım. Dilerseniz önce işçi olarak nasıl gelinir ondan bahsediyim.

Kanada’da işçi olarak çalışabilmek için öncelikle çalışma izninizin olması gerekiyor. Çalışma izni alabilmek için de ilk önce Kanada’da iş bulmanız gerekiyor. Kanada’nın işçi açığı olan bir ülke olduğu gerçek ama özellikle elinde çalışma izni olmayan yabancıların Kanada dışından iş bulmaları da öyle çok kolay değil. Bunun nedeni iş verenlerin uzun süren çalışma izni prosedürleri ile uğraşmak istememeleri. Ancak Kanada’nın ekonomisi (ve dolayısıyla inşaat, üretim ve hizmet sektörleri) şu sıralar çok aktif olduğu için özellikle “Trade Worker” yani “Taşeron İşçi” kategorisinde eleman açığı çok fazla ve dolayısıyla iş verenler yurt dışındaki yabancı işçilerden gelen iş başvurularına daha olumlu bakıyorlar.

İşçi olarak Kanada’ya gelebilmek için sağlamanız gereken en önemli iki koşul:

• Derdinizi anlatacak kadar İngilizce bilmek (ama eğer Türkiye’den bir grup olarak geliyorsanız ve basınızdaki usta / proje müdürü İngilizce biliyorsa ve sizin Kanada’daki iletişiminizden o sorumlu olacaksa Konsolosluk İngilizce konusunu çok sorun yapmıyor) ve

• Çalışmak istediğiniz alanda ustalık belgesine sahip olmaktır.

Türkiye’de çok sayıda yetenekli ve işinin ehli işçi / usta olmasına rağmen adayların çoğu bu iki engele takılmaktadırlar. Dolayısıyla Kanada’da işçi olarak çalışmak isteyen kişilerin öncelikle bu iki konuda yeterlilik sağlamaları gerekmektedir. İngilizce için çözüm bariz. Eğer beraberinizde İngilizce bilen biri Kanada’ya gelmiyorsa oturup İngilizce çalışmaya başlayacaksınız. Peki ustalık belgesi nasıl alacaksınız? Bu açıdan özellikle teknik lise ya da yüksek okul mezunu adaylar şanslı çünkü ellerinde diplomaları var. Elinde hiçbir belge olmayan adaylar bulundukları bölgelerdeki İşçi Bulma Kurumlarına başvurarak ustalık belgesi edinme prosedürleri hakkında bilgi alabilirler.

Peki tüm koşulları sağlıyorsunuz_ Kanada’da iş de buldunuz…sonra ne olacak? Kanada’lı işvereninizin Kanada’da İnsan Kaynakları ve Sosyal Gelişim Bakanlığına (Human Resources and Social Development Canada – HRSDC) Labor Market Opinion (LMO) başvurusunda bulunması gerekiyor. Eğer çalışma izni başvurusu için bir danışmanlık firması ile çalışıyorsanız firmanızın Kanada’lı iş verene konu hakkında gerekli yönlendirmelerde bulunması gerekir. Çünkü özellikle daha önce yabancı bir işçi ile çalışmamış şirketler prosedürler hakkında yeterli bilgiye sahip olmayabiliyorlar. LMO prosedürünü işveren şirketinizin ve sizin ise uygunluğunuzun Kanada Hükümeti’nden onayı olarak düşünebilirsiniz. Kanada Hükümeti bu prosedür ile para karşılığı yurtdışından işçi getirebilecek şirketlerin önünü kesmeyi amaçlamaktadır. Dolayısıyla para karşılığı size çalışma izni alacağını söyleyen şirketlere güvenmemenizi tavsiye ederiz. Çünkü HRSDC iş verenin içini dışını çok ince bir şekilde araştırmaktadır. Para karşılığı bu işi yapan bir şirketin HRSDC’den LMO onayı alması çok zor bir ihtimaldir. LMO prosedürünün diğer bir amacı ise yurtidışından kontrolsüz getirilecek işçilerin Kanada’daki işçi ücretlerinde haksız rekabet oluşturmasını engellemektir.

LMO’nuz çıktıktan sonra sürecin Türkiye ayağı başlamaktadır. Bu belge ile Ankara’daki Kanada Konsolosluğuna çalışma izni başvurusunda bulunmanız gerekiyor. Çalışma izni başvuru süreci Türkiye’de ortalama 6-9 ayda sonuçlanıyor. Çalışma izniniz onaylanırsa Konsolosluk pasaportunuza Kanada giriş vizesi de başıyor ve böylece herşey tamamlanmış oluyor. Daha sonra buraya gelip çalışmaya başlıyorsunuz. Çalışmaya başladıktan sonra eğer şartları yerine getiriyorsanız Kanada içerisinden göçmenlik başvurusunda da bulunabiliyorsunuz. Peki Kanada göçmenliğine nasıl başvuruluyor?

Kanada’da göçmenlik statüsü (Permenant Reşident – PR) alabilmek için şartlarınıza göre izleyebileceğiniz farklı rotalar vardır. Bu rotalar kısaca söyle özetlenebilir:

• Family Class Başvuruları: Bir Kanada’lıyla evliyseniz ya da Common-law partner olarak en az 1 yıldır beraber yaşıyorsanız.

• Skilled Worker Başvuruları: Kanada sosyal, ekonomik ve kültürel yapısına katkıda bulunmaya hazır eğitimli ve kalifiye bir kişiyseniz, ve

• Business Class Başvuruları: Bu grubun da kendi altında farklı kategorileri bulunuyor ama kısaca Kanada’ya önümüzdeki 5 yıl için en az 400bin K.doları yatırım yapacak kapasitedeyseniz Kanada’ya göçmenlik başvurusunda bulunabilirsiniz.

Dolayısıyla Kanada’ya göçmenlik başvurusunda bulunmadan önce şartlarınızı çok iyi irdeleyip size en uygun rotayı izlemeniz göçmenlik sürecinizin en hızlı ve olumlu bir şekilde sonuçlanmasını sağlayacaktır. Skilled Worker kategorisinden biraz daha detaylı olarak bahsedecek olursak öncelikle bu alanda başvuru yapabilmek için CIC (Citizenship and Immigration Canada ‘nın online olarak yaptığı Skilled Workers and Professionals Self Assessment Test ‘den en az 67 puan almanız, en az 1 yıl tam zamanlı iş tecrübesi sahibi olmanız ve Türkiye’den başvuruyorsanız belirlenen meslek kategorilerine uygun meslek sahibi olmanız gerekmektedir.

Bu testte kısaca kişinin eğitim durumu, yabancı dil bilgisi, iş tecrübesi ve Kanada’da ayarlanmış bir işi olup olmadığı, vb. gibi kriterlere göre puanlama yapılmaktadır. Eğer testten 67’yi geçiyorsanız Skilled Worker kategorisinde göçmenlik başvurusu yapabilirsiniz. Tabi testi geçmeniz göçmenliğinizin kesin olumlu sonuçlanacağı anlamına gelmemektedir. Bu testi sadece bir ön eleme olarak düşünebilirsiniz. 67 barajını geçtikten sonra başvuracağınız kategoriye göre belgelerinizin tamamlanıp Konsolosluğa iletilmesi gerekmektedir. Baraji geçemiyorsanız alternatif olarak Kanada’ya eğitim amaçlı gelerek göçmenliğinize Kanada’dan da başvurabilirsiniz. Kanada’da alacağınız eğitim ve eğitiminiz süresi ve sonrasında kazanacağınız iş tecrübesi ile puanınızı yükseltmeniz mümkün. Bu şekilde Kanada’da eğitiminizi tamamlayarak göçmenlik için yeterli puana ulaşabilirsiniz. Kanada’da eğitim alternatifleri hakkında ayrıntılı bilgiye websitemizin Kanada’da Eğitim ve Blog bölümlerinden ulaşabilirsiniz.

Kanada’ya göçmen ya da öğrenci olarak gelmek konularında daha fazla bilgi için iletişim sayfamızdan bize yazarsanız size yardımcı olmaktan mutluluk duyarız.

*******

- Güncelleme 1 (29 Haziran 2010): Kanada’ya göçmenlik başvurularında aranan meslek gruplarında değişiklik yapıldı. Konu hakkında daha fazla bilgi için bu blog yazımızı inceleyebilirsiniz.